Zdecydowana większość transakcji z ogłoszeń przebiega bez żadnych problemów. Niestety oszuści też czytają ogłoszenia i ciągle wymyślają nowe sztuczki. Dobra wiadomość: prawie wszystkie opierają się na kilku tych samych schematach. Jeśli je znasz – jesteś bezpieczny.
Trzy zasady, które chronią przed 90% oszustw: nigdy nie podawaj kodu BLIK ani danych karty, nie klikaj w linki do „płatności” lub „kuriera” wysłane w wiadomości, nie wpłacaj zaliczki za coś, czego nie widziałeś.
Złote zasady bezpiecznych transakcji
- Najlepiej spotkaj się osobiście, obejrzyj rzecz i zapłać na miejscu.
- Nigdy nie podawaj danych karty, kodu CVV, haseł do banku ani kodów BLIK – nikomu i pod żadnym pretekstem.
- Nie klikaj w linki do „płatności”, „odbioru pieniędzy”, „potwierdzenia przesyłki” czy „kuriera” wysyłane w wiadomościach, SMS-ach i komunikatorach.
- Uważaj na ceny dużo niższe niż rynkowe i na presję czasu („jeszcze dziś”, „mam pięciu chętnych”).
- Nie wpłacaj zaliczek przed obejrzeniem mieszkania, samochodu czy zwierzęcia.
- Prowadź rozmowę przez serwis – łatwiej wtedy zgłosić nadużycie.
- Zachowuj korespondencję, potwierdzenia przelewów i numery przesyłek.
Najczęstsze metody oszustw – poznaj je
„Kurier”, „OLX/serwis Dostawa” i fałszywe strony płatności
Kupujący pisze, że już zapłacił za Twój przedmiot przez „bezpieczną dostawę” i wysyła link, w którym masz „odebrać pieniądze”. Strona wygląda jak bank lub serwis płatności i prosi o dane karty albo logowanie. To phishing – po wpisaniu danych oszust czyści konto. Żeby otrzymać pieniądze, nigdy nie musisz podawać danych karty.
Prośba o kod BLIK
Kod BLIK służy wyłącznie do wypłaty lub płatności z Twojego konta. Nie da się nim przyjąć pieniędzy. Jeśli ktoś o niego prosi – to oszustwo, nawet jeśli podaje się za znajomego z komunikatora.
Zaliczka na rezerwację
Atrakcyjne mieszkanie w centrum za niewielki czynsz, szczeniak rasowy za pół ceny, auto „od wyjeżdżającego za granicę”. Warunek: przelej zaliczkę, zanim obejrzysz. Po wpłacie kontakt się urywa.
Nadpłata i „zwrot różnicy”
Kupujący „przypadkiem” przelał za dużo (potwierdzenie przelewu jest fałszywe) i prosi o zwrot nadwyżki. Pieniądze nigdy nie wpłynęły – tracisz kwotę „zwrotu”.
Podmiana konta lub towaru
Fałszywe potwierdzenie przelewu, prośba o wysyłkę przed zaksięgowaniem pieniędzy, podmieniony towar przy odbiorze (np. inne pudełko). Sprawdzaj wpływ w bankowości i obejrzyj rzecz przed zapłatą.
Oferty pracy z „opłatą wstępną”
Prawdziwy pracodawca nie pobiera opłat za szkolenie, rekrutację czy „pakiet startowy” i nie prosi o skan dowodu przed rozmową. Uważaj też na „pracę” polegającą na odbieraniu przelewów na swoje konto – to może być udział w praniu pieniędzy.
Bezpieczne spotkanie
- Wybierz miejsce publiczne: parking przy sklepie, stację benzynową, galerię handlową.
- Umawiaj się za dnia i powiedz komuś bliskiemu, gdzie jedziesz.
- Przy drogich rzeczach weź drugą osobę.
- Gotówkę przelicz na miejscu, przy większych kwotach rozważ wpłatę w oddziale banku.
Jak działa nasza ochrona
- Każde ogłoszenie przechodzi moderację przed publikacją.
- Automatyczny filtr treści zatrzymuje ogłoszenia z rzeczami zakazanymi (alkohol, papierosy, narkotyki, broń, treści erotyczne, podróbki) – trafiają do ręcznego sprawdzenia.
- Numer telefonu pokazujemy dopiero po kliknięciu – trudniej go wyłapać botom.
- Formularze chroni captcha i limity prób, więc boty nie zasypują serwisu spamem.
- Każde ogłoszenie możesz zgłosić przyciskiem „Zgłoś naruszenie” – zgłoszenia sprawdzamy na bieżąco.
Padłeś ofiarą oszustwa? Działaj od razu
- Zadzwoń do banku (numer z karty lub aplikacji) i zablokuj kartę, dostęp do bankowości i BLIK. Przy przelewie zapytaj o możliwość jego zatrzymania.
- Zgłoś sprawę na policję – na najbliższym komisariacie lub przez numer alarmowy 112. Zabierz zrzuty ekranu rozmów, link do ogłoszenia, potwierdzenia przelewów.
- Zgłoś ogłoszenie i napisz do nas przez formularz kontaktowy. Zablokujemy konto oszusta i zabezpieczymy dane dla organów ścigania.
- Zgłoś fałszywą stronę do CERT Polska (incydent.cert.pl) – pomożesz zablokować ją innym.
Więcej wskazówek: Poradnik kupującego i Jak bezpiecznie sprzedawać.